Dolama Nedir,Nasıl Tedavi Edilir?

Sağlık

Dolama Nedir,Nasıl Tedavi Edilir?

Paronişi olarak da adlandırılan dolama hastalığı , çokca  görülen tırnak enfeksiyon hastalığından  bir tanesidir. Genel olarak  bakteri kaynaklı olan  dolama, bir çeşit mantar enfeksiyonudur. 


Paronişi olarak da adlandırılan dolama hastalığı , çokca  görülen tırnak enfeksiyon hastalığından  bir tanesidir. Genel olarak  bakteri kaynaklı olan  dolama, bir çeşit mantar enfeksiyonudur. El ve ayak  tırnaklarının çevresinde  oluşan dolama, ayak tırnaklarına nazaran el tırnaklarında görülür. Tedavisi yapılmadığı sürece tüm parmaklara yayılabilir. Dolama görünümü nedeniyle onikomikoz ve herpetik beyazlık gibi diğer enfeksiyonlardan ayrılır.

Enfekte olan bölge şişmiş, kırmızı renkli ve ağrılı olabilir. Bazen şişen bölgede irin oluşabilir. Dolama hastalığı genelde büyük bir sorun değildir ve evde tedavi edilerek düzelebilir. Tırnaklarda oluşan enfeksiyon azda  olsa parmakların geri kalan kısmına yayılabilir ve daha ciddi sorunlara neden olabilir. (1)

 

Dolama Çeşitleri

Akut paronişi: Bir parmağın tırnağını çevreleyen doku kıvrımlarında oluşan, genelde altı haftadan kısa süren tırnak enfeksiyonu hastalığıdır. Enfeksiyon genellikle lokal ( bölgesel) kızarıklık, şişlik ve ağrı ile başlar. Akut paronişi daha çok kütikül(tırnağı çevreleyen ölü deri) veya tırnak kıvrımına doğrudan veya dolaylı travmadan kaynaklanır. Bu travmalar, bulaşık deterjanlarındaki kimyasallar, parmağın yaralanması, tırnakların yenmesi ya da manikür sırasında bakterilerin tırnak içlerine girmesi şeklindedir.

 

Kronik paronişi: Bir parmağın tırnağını çevreleyen doku kıvrımlarında, altı haftadan uzun süren enfeksiyonlardır. Kronik paronişi daha çok manikür ve pedikür sırasında oluşur. Tırnak katları ve tırnak plakası enfeksiyonlara karşı çok hassastır. Bu yüzden kullanılan malzemelerin hijyenik olması gerekir olmaması durumunda kronik paronişi olma olasılığı son derece yüksektir. (2)

 

Dolama Komplikasyonları

 

Dolama hastalığı nadiren de olsa kalıcı hasara neden olabilir. Eğer şeker hastalığınız varsa ya da kanser tedavisi görüyorsanız, dolama nedeniyle oluşan enfeksiyonlar derinin alt tabakalarındaki dokulara ve kemiklere, kan dolaşımına ya da vücudun diğer kısımlarına yayılabilir. Enfeksiyonun çok fazla olması durumunda dolama parmakların, ayak parmaklarının veya bacakların kaybına neden olabilir. Aşağıdaki komplikasyonlar görüldüğünde mutlaka doktora gidilmelidir:

 

Eklem veya kas ağrıları varsa.

Yüksek ateş ya da titreme varsa,

Ciltte kırmızı lekeler oluşmuşsa, enfekte olan bölgenin alanı büyüdüyse,

Çatlaklar meydana geliyorsa,

(3)

 

Dolama hastalığı basit bir cilt hastalığı değildir. Mantarlar nedeniyle enfekte olan bir parmağı ciddiye almamak özellikle kanser ve diyabet hastalarında parmağın kesilmesine kadar ciddi sorunlara yol açabilir. Tip2 diyabet hastalarında zamanla oluşan his kaybı, dolamanın yarattığı acıyı etkisiz hale getirebilir ve hasta çektiği acının farkında olmayabilir. Artarak çoğalan  enfeksiyon, bir şeyi tutmayı veya  yürümeyi bile zorlaştırabilir.

 

Ayakları gün boyu ayakkabı içinde  karanlık ve nemli bir ortamda kalan insanlar daha çok risk altındadırlar.Bu insanlarıdaki hastalığı çevre dokularna yayılma olasılığı daha yüksektir Ayaklar bir süre sonar kırmızı, kaşıntılı ve çatlak bir görünüme kavuşabilir. Bu durum hem erkekleri hem de kadınları genital bölgeleri etkileyecek hale bile getirebilir.

 

Bağışıklık sistemini zayıflatan kronik rahatsızlıkları olan kişilerde dolama cilde yayılır ve çatlaklar oluşmasına sebep olursa, bakteriler bu çatlaklardan kolayca vücuda girebilir. Kan dolaşımına katılan bakteriler ölümcül vakalara sebep olabilir.

 

Dolama tırnak kaybınada sebep olabilir. Enfekte olan ayak tırnakları, tırnak yatağından ayrılabilir. Enfeksiyonu tedavi etmek için avülsiyon( bir uzvun,bir sinirin veya bir polipin zorlanarak koparılması) denen bir prosedür uygulanır. Bazen de tırnak matrikstomi adı verilen bir prosedürle kalıcı olarak çıkarılır. Bu tekniklerde tırnaklar cerrahi ya da kimyasal olarak yok edildiği için geri gelme ihtimalleri yoktur. (4)

 

Dolama Belirtileri

 

Dolama nasıl anlaşılır? Dolama başlangıcı genellikle tırnak çevresinde kızarıklık ve şişlik şeklindedir. Çoğu zaman enfekte olan bölgeye dokunulduğunda bir ağrı hissedilir. En yaygın dolama belirtileri şunlardır;

 

El tırnakları ya da ayak tırnakları etrafında sarı ya da yeşil renkli şişlikler

Dokunmaya karşı hassasiyetin artması

Tırnak kenarlarında kızarıklıklar

Enfeksiyonun artması halinde tırnak yatağı tırnaktan uzaklaşmaya başlar.(5)

Dolama Nedenleri

 

Dolama neden olur? Akut paronişi genellikle bakterilerden kaynaklanır. Ayrıca akne ilacı ve izotretinoinin hastalarda paronişi gelişmesine neden olabilir. Dolama nedenleri şunlardır;

 

Tırnak yeme, parmak emme, bulaşık yıkama ve kimyasal maddelerle temas etme, parmakların kenarındaki derinin tahriş olmasına yol açar.

El ve ayakları sık sık yıkamamak mantara neden olabilir.

Yaralanmalar

Diyabet gibi kronik hastalarda dolama riski daha yüksektir. (6)

Dolama Tedavisi

 

Dolama nasıl geçer? Tırnak enfeksiyonlarını önlemek için tırnakları temiz tutmak yeterlidir. Tırnak mantarı enfeksiyonlarının tedavisi uzun ve pahalı bir süreç olabilir. Oral antifungal ilaçlar, topikal merhemler ve alternatif tedaviler vardır. Dolama için en çok kullanılan oral (ağız yoluyla alınan)  ilaçlar Terbinafin (Lamisil), Itrakonazol (Sporanox) ve Flukonazol’dur (Diflucan). (7)

 

Dolama ameliyatı: Antibiyotikler ya da tedaviler işe yaramazsa tırnağı çıkarmak ve yeni tırnağın büyümesini sağlamak en iyi çözümdür. Böylece tüm enfeksiyonlar boşaltılır ve tırnaklar temizlenir. (8)

 

Dolama için hangi doktora gidilir? Dolama için hastanelerin El Cerrahisi, Ortopedi, Travmatoloji ya da Dermatoloji bölümlerine gidilir. Buradaki estetik cerrahlar ya da plastik rekonstriktif uzmanları da tedavide rol alabilirler.

 

Dolama Hastalığına Ne İyi Gelir?

 

Dolama bitkisel tedavisi: Dolama olan parmağın günde 3-4 kez ılık suda bekletmek, şişliğin azalmasına da yardımcı olur. Sıcak su sadece alanı temizlemekle kalmaz, aynı zamanda bölgedeki kan akışını hızlandırarak dokuların iyileşmesini sağlar. Ilık suya ilave  olarak sirkeli su, kekik yağı ve çay ağacı yağı da etkili olabilir. (9)

 

Dolama evde tedavi yöntemleri

 

Tırnakları kısa kesmeyin. El ve ayak tırnaklarınızı, tırnak makası veya manikür makası ile kesin ve keskin köşeleri bir tırnak törpüsü ile düzeltin. Bunu yapmak için en iyi zaman, tırnaklarınızın daha yumuşak olduğu duş sonrasıdır.

Tırnaklarınızı yemeyin ya da tırnakların etrafındaki derileri koparmayın

Tırnaklarınızı geri itmeyin, kırpmayın veya tırnak eti çıkarıcı kullanmayın. Tırnaklarınızın zarar görmesi bakterilerin cildinize kolayca girmelerine ve enfeksiyon yaymalarına neden olur.

Çok fazla bulaşık yıkacaksanız veya elleriniz kimyasallarla temas edecekse, mutlaka lastik eldiven kullanın.

El ve ayak bakımına dikkat edin. Ellerinizi ve ayaklarınızı daima temiz ve kuru tutun.

Diyabetiniz varsa, kontrol altında olduğundan emin olun.

Manikür ya da pedikür yaptıracaksanız, mümkünse kendi makasınızı ve malzemelerinizi getirin.

Mümkün olduğunca tırnaklarınızı ve çevresindeki deriyi incitmekten kaçının. Deriler yavaş yavaş büyüdüğü için zarar görmeleri halinde iyileşmeleri de uzun sürebilir. (10)

Dolama, tedavisi yapılmadığında  ciddi sorunlara  yol açabilen son derece ciddi bir enfeksiyondur. Enfeksiyon tırnak yatağının ötesine yayıldıysa,yaranın dışına çıkmışsa ya da apse geliştiyse, doktorunuza görünmelisiniz. İlerleyen rahatsızlıklar antibiyotikler ya da antifungal krem ​​ile olumlu bir şekilde tedavi edilebilir. Dolamanın ciddiye alınmaması durumunda enfeksiyon tendonlara ve kemiğe dağılabilir, bu yüzden el ve ayak bakımının titizlikle yapılması önemlidir. (11)   

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın!

Bu konu için hiç yorum yazılmamış, ilk yorumu siz yazarak destek verin!

Yorum Yap